Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Bezpośrednie metody zbierania informacji geograficznych

Informacje geograficzne można uzyskać metodami bezpośrednimi poprzez obserwacje przestrzeni geograficznej, jej pomiary i monitoring.

Obserwacjom mogą być poddawane wybrane elementy środowiska geograficznego lub całość przestrzeni geograficznej. W nauce obserwacja jest jedną z podstawowych metod badawczych, polegającą na systematycznym oglądzie zjawisk lub przedmiotów oraz ich opisie. Przykładami obserwacji geograficznych są obserwacje meteorologiczne i hydrologiczne.

W każdym państwie istnieją służby zajmujące się obserwacjami meteorologicznymi i hydrologicznymi. W Polsce jest to Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Aby przewidywać rozwój pogody, trzeba najpierw określić jej stan obecny. Służą do tego stacje meteorologiczne, w których znajdują się tzw. ogródki meteorologiczne, wyposażone w następujące urządzenia pomiarowe:

- deszczomierz - służy do zbierania informacji o ilości opadu atmosferycznego docierającego do powierzchni Ziemi. Jako opad rozumie się również śnieg czy grad;

- klatka meteorologiczna - specjalna konstrukcja, w której znajdują się przyrządy do pomiaru temperatury i wilgotności powietrza. Dzięki konstrukcji klatki, przyrządy, które znajdują się w jej wnętrzu, są osłonięte przed bezpośrednim działaniem słońca, wiatru i opadów, co pozwala na jednakowe warunki pomiaru. Wewnątrz klatki meteorologicznej (na wysokości 2 metrów nad poziomem gruntu) zainstalowane są termometry: zwykłe oraz tzw. ekstremalne (termometr „minimalny” i „maksymalny”) - rejestrują odpowiednio: najwyższą i najniższą temperaturę od ostatniego pomiaru. W klatce umieszczony jest również termohigrometr - czujnik temperatury i wilgotności;

- wiatromierz - przyrząd służący do pomiaru prędkości i kierunku wiatru, znajdujący się na wysokości 10 metrów nad poziomem gruntu;

- poletko termometrów gruntowych - wydzielona część ogródka, bez jakiejkolwiek roślinności. Za pomocą termometru przygruntowego dokonuje się pomiaru temperatury powietrza na wysokości 5 cm nad gruntem, a przy pomocy termometrów gruntowych prowadzi się pomiar temperatury gruntu na głębokościach: 5, 10, 20, 50 i 100 cm;

- widzialnościomierz - czujnik mierzący tzw. widzialność meteorologiczną;

- laserowy miernik wysokości podstawy chmur - mierzy wysokości podstawy chmur i widzialność pionową;

- heliograf - przyrząd służący do pomiaru usłonecznienia;

- pyranometr - przyrząd do pomiaru natężenia całkowitego promieniowania słonecznego;

- aktynometr - służy do pomiaru bezpośredniego promieniowania Słońca;

- barometr lub barograf - służą do pomiaru ciśnienia atmosferycznego.

Obserwacje na stacjach meteorologicznych prowadzone są co 3 godziny począwszy od godziny 0.00 według czasu uniwersalnego. Informacje o stanie pogody przekazywane są do regionalnych i centralnych biur pogody, gdzie opracowywane są prognozy pogody. Niezwykle pomocne są tutaj stacjonarne satelity meteorologiczne, np. Meteosat dla obszaru euro-atlantyckiego. Przekazywane przez nie zdjęcia satelitarne służą do opracowywania prognoz krótkoterminowych.

Obserwacjami hydrologicznymi można objąć różne rodzaje wód powierzchniowych i podziemnych. Obserwacje wód powierzchniowych mogą polegać na badaniu:

- wysokości stanu wody (na przykład obserwacje wodowskazów na rzece),

- wielkości przepływu wody,

- fizyczno-chemicznych cech wody (temperatura, zawartość związków chemicznych),

- biologicznych cech wody (obecność bakterii, roślin i zwierząt wodnych),

- układu doliny, łożyska, koryta rzecznego,

- kształtu linii brzegowej jeziora.

Obserwacje wód podziemnych można prowadzić poprzez badanie studni i źródeł. Badania mogą obejmować:

- pomiar głębokości zwierciadła wód gruntowych w studni,

- fizyczno-chemiczne cechy wody w studni,

- położenie źródła względem form terenu,

- wydajność źródła.

Obserwacje bezpośrednie można uzupełnić o obserwacje i pomiary na mapie (np.: pomiar spadku rzeki, głębokości jeziora, związki między budową geologiczną a siecią wodną).

Innymi przykładami obserwacji bezpośrednich są:

- obserwacje astronomiczne (zaćmienia Księżyca i Słońca, pomiar wysokości górowania Słońca, długości dnia);

- obserwacje glebowe (rodzaje poziomów glebowych, zawartość próchnicy, rodzaj skały macierzystej, badanie odczynu gleby);

- obserwacje geomorfologiczne (rozpoznawanie rodzaju i pomiar form terenu, wzajemny układ form terenu, stosunek form terenu do budowy geologicznej);

- obserwacje geologiczne (badanie rodzaju i układu skał w odkrywkach geologicznych).

Monitoring polega na prowadzeniu ciągłych lub okresowych pomiarów oraz obserwacji różnych elementów środowiska przyrodniczego. Na przykład w Polsce w ramach ochrony przeciwpowodziowej powstał radarowy system monitorowania zjawisk pogodowych (szczególnie zachmurzenia i opadów).

Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij