Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Elementy środowiska geograficznego i ich wzajemne powiązania

Środowisko naturalne (przyrodnicze) to trójwymiarowa powłoka kuli ziemskiej stanowiąca miejsce przenikania się litosfery, atmosfery, hydrosfery i biosfery. Natomiast w skład środowiska geograficznego wchodzą zarówno naturalne składniki przyrody, jak i te, które zostały przez człowieka wytworzone.

Środowisko naturalne składa się z siedmiu komponentów:

- budowy geologicznej,

- rzeźby terenu,

- klimatu,

- stosunków wodnych,

- gleb,

- szaty roślinnej,

- świata zwierzęcego.

Elementy środowiska naturalnego są powiązane ze sobą i należy je traktować całościowo. Wszystkie elementy środowiska biorą udział w procesach obiegu energii i wymiany materii, warunkujących istnienie życia organicznego. Nie można traktować środowiska jako sumy niezależnych składników, lecz jako system przyrody złożony z wielu współzależnych elementów. Środowisko naturalne posiada zdolność do samoregulacji. Niewielkie zmiany zakłócające normalne funkcjonowanie środowiska zostają szybko opanowane. Większe zmiany, które zdarzały się w dziejach Ziemi (np. prawdopodobne uderzenie wielkiego meteorytu pod koniec ery mezozoicznej), zakłócają rytm całego systemu przyrody. Powrót do równowagi naturalnej trwa wówczas dłużej, a powstałe w ten sposób środowisko różni się od poprzedniego.

Można podać wiele przykładów powiązań między elementami środowiska naturalnego. Oto kilka z nich:

- Powiązanie między klimatem, roślinnością i glebami. W zależności od cech klimatu (temperatury, wilgotności) rozwija się w nim charakterystyczna dla niego roślinność. Ze szczątków tej roślinności wytwarza się próchnica, a cechy klimatu i wpływ roślinności decydują o rodzaju wytworzonej gleby.

- Powiązanie między budową geologiczną i glebami. Niektóre gleby tworzą się na określonym rodzaju skały - rędziny na skałach węglanowych i siarczanowych, gleby wulkaniczne na tufach i bazaltach.

- Powiązanie między klimatem i wodami. Najpotężniejsze rzeki świata - Amazonka, Kongo, Jangcy przepływają przez obszary występowania klimatów bardzo wilgotnych.

- Powiązanie między wodami i roślinnością. Tereny bagienne porośnięte są przez charakterystyczną dla nich roślinność wilgociolubną.

- Powiązanie między ukształtowaniem terenu i klimatem. Wraz ze wzrostem wysokości spada temperatura powietrza, natomiast rośnie jego wilgotność względna. Z kolei, układ form terenu ma wpływ na kierunek przepływu powietrza.

- Powiązanie między ukształtowaniem terenu i glebami. Najlepsze warunki dla procesów glebotwórczych mają tereny płaskie lub wklęsłe. Na obszarach pochyłych dochodzi do erozji gleb.

- Powiązanie między budową geologiczną i rzeźbą terenu. Wypukłe formy terenu z reguły tworzą się w miejscu występowania skał odpornych na niszczenie, wklęsłe natomiast tam, gdzie są skały mniej odporne.

- Powiązanie między budową geologiczną i wodami. Wody artezyjskie występują tam, gdzie jest specyficzna budowa geologiczna umożliwiająca gromadzenie się wody podziemnej i wytwarzanie ciśnienia hydrostatycznego.

Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij