Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej
Jesteś tutaj: Geografia » Liceum » Geografia fizyczna » Formy krasowe

Formy krasowe

Niektóre skały ulegają powolnemu rozpuszczaniu pod wpływem wody podziemnej i powierzchniowej. Rozwija się w nich bardzo charakterystyczna rzeźba krasowa. Nazwa pochodzi od Wyżyny Kras w Słowenii, gdzie w klasycznej formie występują takie zjawiska.

Skały podlegające procesom krasowym to sole, wapień, kreda, gips i dolomit.

Formy krasu zewnętrznego to:

- żłobki krasowe - zagłębienia na pochyłych powierzchniach skał, powstające pod wpływem rozpuszczającego działania spływających wód opadowych. Pomiędzy żłobkami tworzą się ostre żebra krasowe;

- lejki krasowe - lejkowate zagłębienia tworzące się na powierzchni w miejscu poszczelinionym. Woda powierzchniowa wsiąkająca w tym miejscu w skałę, rozpuszcza ją intensywnie, tworząc owalne zagłębienie. Lejki krasowe mogą powstawać również wskutek zapadania się jaskiń. Poprzez połączenie kilku lejków krasowych tworzą się uwały;

- polja - rozległe zagłębienia powstałe na skutek całkowitego zniszczenia skał krasowiejących aż do poziomu wody gruntowej;

- mogoty - ostańcowe skałki przybierające różne kształty: baszty, iglice, maczugi. Wznoszą się ponad zrównaną powierzchnię na obszarach krasowych i świadczą o dawnym zasięgu skał.

- jary krasowe - głębokie doliny o bardzo stromych, często pionowych zboczach. U wylotu tych dolin często powstaje zwężenie o pionowych ścianach, tzw. brama.

Pod powierzchnią ziemi tworzą się formy krasu wewnętrznego:

- jaskinie - naturalne korytarze w skale powstałe w wyniku rozpuszczającego działania wód podziemnych. Najdłuższą jaskinią świata jest Jaskinia Mamutowa w USA. Łączna długość jej korytarzy to 500 km. W Polsce najdłuższą jaski nią jest Wysoka - Za Siedmiu Progami w Tatrach (ponad 10 km). Jaskinia, która ma tylko jedno wyjście, nazywana jest grotą jaskiniową;

- kominy i studnie jaskiniowe - pionowe odcinki jaskiń powstałe wskutek poszerzania pionowych szczelin w krasowiejących skałach;

- syfony jaskiniowe - odcinki korytarza jaskiniowego wypełnione całkowicie wodą.

W jaskiniach, wskutek wytrącania się, powstaje szata naciekowa:

- stalaktyty (sopleńce) - wiszące u stropu jaskini;

- stalagmity - tworzące się na dnie jaskini;

- stalagnaty (kolumny jaskiniowe) - powstałe z połączenia stalaktytu i stalagmitu;

- draperie naciekowe - nacieki o różnych kształtach, przypominające najczęściej zasłony lub firany.

Przekrój przez formy jaskiniowe. Grota, jaskinia, komin (studnia), syfon.

Na obszarach krasowych występują charakterystyczne zjawiska hydrogeologiczne związane z krążeniem wód. Najbardziej znaczące z nich to:

- ponory - miejsce wpływu wód powierzchniowych w podziemne korytarze,

- wywierzyska - bardzo obfite, szczelinowe źródła krasowe.

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij