Formy ukształtowania dna oceanów i mórz

Oceany zajmują 361 mln km2, co stanowi 71% powierzchni kuli ziemskiej.

Ocean Światowy (Wszechocean) został umownie podzielony na trzy części. Średnia głębokość Wszechoceanu wynosi 3711 m.

Podział Oceanu Światowego

Nazwa oceanu Pole powierzchni w mln km2 Największa głębia w m
Ocean Spokojny 179 Rów Mariański 11022
Ocean Atlantycki 106 Rów Puerto Rico 9219
Ocean Indyjski 76 Rów Jawajski 7729

W niektórych opracowaniach Ocean Światowy jest podzielony na cztery części. Ocean Atlantycki ma 90 mln km2, a wydzielony z niego Ocean Lodowaty (Morze Arktyczne) - 16 mln km2.

Płytkie dno morskie, do głębokości około 200 m, znajduje się w pobliżu kontynentów i zwane jest szelfem. W sensie geologicznym jest on częścią kontynentów zalaną przez wodę. Jego powierzchnia jest lekko pochylona w stronę otwartego oceanu, a następnie przechodzi w bardziej pochyły stok kontynentalny.

Ponad 70% powierzchni oceanów zajmują baseny oceaniczne. Są to powierzchnie zbudowane z zastygłych law bazaltowych, o głębokości od 3 tys. do 6 tys. metrów. Najczęściej przyjmują kształt bardzo rozległej niecki ograniczonej stokiem kontynentalnym lub grzbietem oceanicznym.

Bardzo charakterystycznym elementem rzeźby dna oceanów są grzbiety oceaniczne z ryftem ciągnącym się w ich części osiowej. Przeważnie sięgają do 2 tys. lub 3 tys. m poniżej poziomu morza. Niekiedy tylko wystają ponad tę powierzchnię tworząc wyspy (np. Islandia, Azory). Powstanie grzbietów łączy się z ruchem płyt litosfery i zjawiskiem rozrywania oraz przesuwania den oceanicznych (spredingiem). Łączna długość grzbietów oceanicznych wynosi 60 tys. km.

Również z ruchem płyt litosfery związane jest powstanie najgłębszych części oceanów - rowów oceanicznych. Ich głębokość przekracza przeważnie 7 tys. m. Tworzą się w miejscu subdukcji, czyli podsuwania się jednej płyty litosfery pod drugą.

Ten portal korzysta z plików cookies w celu umożliwienia pełnego korzystania z funkcjonalności serwisu, dopasowania reklam oraz zbierania anonimowych statystyk. Obsługę cookies możesz wyłączyć w ustawieniach Twojej przeglądarki internetowej. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

Zamknij