Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Rozmieszczenie oraz cechy formacji roślinnych

Warunki klimatyczne, rodzaj gleb, stosunki wodne i rzeźba terenu są czynnikami wpływającymi na rozmieszczenie poszczególnych formacji roślinnych.

Generalnie formacje roślinne można podzielić na leśne, sawannowe, bezdrzewne i pustynne.

Strefa klimatów równikowych

- las równikowy - wiecznie zielony, wilgotny las rosnący w warunkach klimatu równikowego wybitnie wilgotnego (roczna suma opadów powyżej 2000 mm). Charakteryzuje się ogromną różnorodnością gatunkową. Drzewa mają układ warstwowy. Korony drzew tworzą warstwę na wysokości 40-50 m. Ponad tę zwartą warstwę wystają pojedyncze, bardzo wysokie drzewa. Charakterystycznymi gatunkami drzew są: heban, balsa, kauczukowiec, mahoniowiec. W podszyciu lasu równikowego występuje niedobór światła. Dlatego występują w nim epifity i liany. Epifity to rośliny rosnące wysoko, na pniach i konarach drzew, nie będące pasożytami. Liany to pnącza o zdrewniałych łodygach, wspinające się do góry po drzewach i innych podporach.

Obszary występowania: dorzecze Amazonki (nosi tu miejscową nazwę selva), Kotlina Konga, południowa i wschodnia część Półwyspu Indochińskiego wraz z Półwyspem Malajskim, Archipelag Malajski, Nowa Gwinea.

- las namorzynowy (mangrowy) - wiecznie zielona formacja roślinna występująca na wybrzeżach strefy międzyzwrotnikowej. W czasie przypływu zalewany jest przez wodę. Roślinność jest przystosowana do życia w słonym, bagnistym środowisku.

- las monsunowy - zrzucający liście w porze suchej (roczna suma opadów 700-1300 mm). Jest mniej zwarty niż las równikowy. Drzewa są przystosowane do przeżycia pory suchej.

Obszary występowania: wschodnia Brazylia, Kuba, wschodnie Indie, północno-wschodnia Australia.

- suche lasy i zarośla kolczaste - występują w warunkach klimatu gorącego z długą porą suchą. Charakterystycznymi roślinami są: akacja, kaktusy, wilczomlecze. Tego typu formacja roślinna ma miejscowe nazwy: busz (w Afryce), scrub (w Australii), katinga (w Ameryce Południowej);

- sawanna - jest to formacja trawiasta z drzewami (baobaby, akacje, palmy). Występuje w warunkach klimatu podrównikowego z wyraźną porą suchą. W czasie jej trwania drzewa zrzucają liście, a trawa wysycha. Częstym zjawiskiem są pożary. Wyróżnia się 3 rodzaje sawanny:

- sawanna wysoka, wilgotna z trawami osiągającymi 4m wysokości. Drzewa tworzą liczne zagajniki;

- sawanna niska występująca na obszarach o mniejszych opadach. Trawy osiągają wysokość 2 m, a drzewa rosną pojedynczo;

- sawanna pustynna, ciernista, z bardzo długą porą suchą. Trawy są niskie, a zamiast drzew rosną cierniste krzewy.

Obszary występowania: Sudan, południowa i wschodnia Afryka, Nizina Orinoko, Wyżyna Brazylijska, Indie, północna i środkowo-wschodnia Australia.

- las galeriowy - występuje wzdłuż dolin rzecznych w klimacie podrównikowym. Gatunkowo jest zbliżony do lasu równikowego.

Strefa klimatów zwrotnikowych

- półpustynia i pustynia gorąca - tworzą się w warunkach klimatu zwrotnikowego, skrajnie suchego. Roślinność jest przystosowana do długotrwałych suszy. Charakterystyczne jest występowanie suchorośli oraz sukulentów, czyli roślin gromadzących wodę w liściach (aloes, agawa) lub łodydze (kaktus). Po opadach pojawiają się na pustyni rośliny efemeryczne. Są to rośliny rosnące przez krótki okres, gdy istnieją korzystne warunki. Bujna roślinność występuje w oazach (m.in. palmy daktylowe).

Obszary występowania: Sahara, Kalahari, Namib, Półwysep Arabski, zachodnia i środkowa Australia, północny Meksyk.

Strefa klimatów podzwrotnikowych

- lasy i zarośla twardolistne - występują w klimacie śródziemnomorskim (z gorącym, suchym latem i chłodną, wilgotną zimą). Drzewa i krzewy mają niewielkie, skórzaste, igiełkowate liście i grubą korę. Po wyniszczeniu lasów przez człowieka, obszary te zostały zajęte przez twardolistne zarośla. Do charakterystycznych gatunków należą: dąb korkowy, cedr, pinia, cyprys, mirt, pistacja.

Obszary występowania: basen Morza Śródziemnego (pod nazwą makia), Kalifornia (chapparal), południowa Afryka (fynbos).

- las podzwrotnikowy - występuje w klimacie podzwrotnikowym oraz zwrotnikowym wilgotnym. Jest to bujny, wiecznie zielony las. W podszyciu występują liczne krzewy i bambusy.

Obszary występowania: południowo-wschodnie Chiny, Wietnam.

Strefa klimatów umiarkowanych

- step - formacja trawiasto-zielna, typowa dla klimatu umiarkowanego ciepłego, suchego (kontynentalnego). Tereny te charakteryzują się mroźną zimą oraz suchym i gorącym latem. Wyraźnie zaznaczony jest okres spoczynku zimowego. Wyróżnia się trzy rodzaje stepów:

- step łąkowy (kwietny) - wilgotny, z dominacją traw szerokolistnych i roślin dwuliściennych;

- step ostnicowy - na obszarach suchszych, z trawami wąskolistnymi (ostnica, kostrzewa);

- step piołunowy - najsuchszy, z dominacją bylic (piołunów).

Między obszarami leśnymi a stepem występuje forma przejściowa - lasostep.

Obszary występowania: pas ciągnący się od Niziny Węgierskiej, przez Ukrainę, Kazachstan do środkowych Chin, Wielkie Równiny w Ameryce Północnej (pod nazwą preria), Urugwaj, Argentyna (pampa).

- półpustynia i pustynia chłodna - występują w skrajnie kontynentalnych klimatach umiarkowanych i podzwrotnikowych. Od pustyń gorących różnią się występowaniem okresu zimowego. Rośliny są przystosowane do przetrwania suszy oraz mroźnych zim.

Obszary występowania: Pustynia Gobi, pustynie Azji Centralnej.

- las liściasty zrzucający liście na zimę - rośnie w warunkach klimatu umiarkowanego ciepłego, wilgotnego (morskiego). Główne gatunki drzew to: buk, grab, klon, jesion.

Obszary występowania: zachodnia i środkowa Europa, wschodnie USA, północno-wschodnie Chiny, Japonia, Patagonia.

- tajga (las borealny) - las szpilkowy rosnący w warunkach klimatu umiarkowanego chłodnego. Główne gatunki drzew to: świerk, sosna, modrzew, jodła, limba, brzoza. W runie leśnym występuje borówka, wrzos oraz mchy. Częstym elementem są torfowiska.

Obszary występowania: Syberia, północna część Niziny Wschodnioeuropejskiej, Półwysep Fennoskandzki, północna Kanada, Alaska.

Strefa klimatów okołobiegunowych

- tundra - formacja bezdrzewna z krzewinkami, mchami i porostami. Tworzy się w warunkach klimatu subpolarnego. Wyróżnia się trzy rodzaje tundry:

- tundra arktyczna - z porostami i niewielką ilością mchów.

- tundra mszysto-porostowa - z mchami, porostami i roślinami kwiatowymi (głównie wrzosowatymi).

- tundra krzewinkowa - z wierzbą i brzozą karłowatą, roślinami wrzosowatymi, mchami i porostami.

Pomiędzy tundrą i tajgą występuje forma przejściowa - lasotundra.

Obszary występowania: północne krańce Eurazji, wyspy Arktyki, północne krańce Kanady i Alaski.

- pustynia lodowa - obszar pozbawiony roślinności, powstały w warunkach klimatu polarnego.

Obszary występowania: Antarktyda, wyspy Antarktyki, Grenlandia.

Specyficzne warunki rozwoju roślinności występują w górach. Spadek temperatury powietrza wraz z wysokością jest przyczyną występowania piętrowości roślinnej. Skład gatunkowy pięter roślinnych nawiązuje do roślinności występującej w danej strefie klimatycznej, na danym kontynencie.

W polskich Karpatach wyróżniono:

- piętro pogórza (300-600 m n.p.m.) zajęte przez grąd - wielogatunkowy las liściasty;

- piętro regla dolnego (600-1200 m n.p.m.) - las bukowy z dodatkiem jodły;

- piętro regla górnego (1200-1500 m n.p.m.) - z dominacją świerka. W górnej granicy lasu można spotkać limbę;

- piętro kosodrzewiny (1500-1800 m n.p.m.) - z krzewiastym gatunkiem sosny;

- piętro hal (1800-2300 m n.p.m.) - są to głównie murawy wysokogórskie;

- piętro turni (powyżej 2300 m n.p.m.) - z ubogą roślinnością (mchy, porosty).

Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij