Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Wielkie regiony przemysłowe świata

W geografii ekonomicznej ośrodkiem przemysłowym jest miejscowość (zazwyczaj miasto), w której znajduje się zakład przemysłowy. Natomiast obszary dużej koncentracji różnych gałęzi przemysłu odpowiednio ze sobą powiązanych nazywane są okręgami przemysłowymi.

Okręgi przemysłowe można podzielić na:

- okręgi surowcowe,

- zrestrukturyzowane okręgi o genezie surowcowej,

- okręgi o innej genezie.

Najważniejszymi okręgami surowcowymi są:

Okręg Uralski w Rosji. Znajduje się tam wiele surowców mineralnych, m.in. rudy żelaza, miedzi, cynku, ołowiu, boksyty, złoto, platyna, węgiel brunatny, sól kamienna i potasowa. W oparciu o miejscowe surowce oraz o ropę naftową i węgiel kamienny dowożone z innych rejonów Rosji, rozwinęło się hutnictwo żelaza i metali kolorowych oraz przemysł chemiczny. Na bazie dużej produkcji stali wytworzył się przemysł elektromaszynowy, w tym również zbrojeniowy. Duże zasoby drewna z tajgi pozwoliły na rozwój przemysłu drzewno-papierniczego.

Kuźnieckie Zagłębie Węglowe na Syberii rozwinęło się w oparciu o zasoby węgla kamiennego, rudy żelaza oraz cynku i ołowiu. Podobnie jak w Okręgu Uralskim dominuje tu hutnictwo żelaza i metali kolorowych, przemysł chemiczny oraz drzewno-papierniczy.

Donieckie Zagłębie Węglowe we wschodniej Ukrainie obfituje w zasoby węgla kamiennego, rtęci i soli kamiennej. W oparciu o te surowce oraz dowożone z innych rejonów Ukrainy powstały tu huty żelaza i metali nieżelaznych, przemysł chemiczny oraz ciężkie branże przemysłu elektromaszynowego.

Górnośląski Okręg Przemysłowy w Polsce. Jest to typowy okręg surowcowy zlokalizowany w zagłębiu węgla kamiennego. Dominuje tu przemysł ciężki - górnictwo węgla kamiennego, hutnictwo żelaza (Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Ruda Śląska), energetyka (Jaworzno, Łaziska Górne) i przemysł maszynowy (Sosnowiec, Katowice, Mikołów).

Okręg Północno-Wschodni (Fushun-Anshan) w Mandżurii powstał dzięki zasobom węgla kamiennego, ropy naftowej oraz rud żelaza. W konsekwencji rozwinęło się hutnictwo żelaza i metali nieżelaznych oraz przemysł elektromaszynowy. Duże znaczenie ma także przemysł włókienniczy.

Okręg Północny (Pekin-Tianjin) rozwinął się dzięki złożom węgla kamiennego, ropy naftowej i rud żelaza. Znajdują się tu huty żelaza, zakłady przemysłu petrochemicznego, stoczniowego oraz motoryzacyjnego.

Okręg Damodar we wschodnich Indiach dysponuje złożami węgla kamiennego, rud żelaza, miedzi i boksytów. Na ich bazie wytworzył się przemysł metalurgiczny, metalowy oraz przemysł nawozów azotowych.

Okręg Minas Gerais w Brazylii rozwija się w oparciu o bogate złoża rud żelaza, cyny, uranu, boksytów i złota. Powstał tu przemysł metalurgiczny, motoryzacyjny, petrochemiczny, włókienniczy i spożywczy. Okręg ten pracuje również na potrzeby przemysłu wysokich technologii zlokalizowanego w Rio de Janeiro i SÃo Paulo. Energia elektryczna potrzebna do rozwoju tego okręgu wytwarzana jest w pobliskich elektrowniach wodnych.

Okręg Witwatersrand w prowincji Transwal w RPA należy do najbogatszych zagłębi surowcowych na świecie. Wydobywa się w nim węgiel kamienny, rudy żelaza, chromu, niklu, manganu, wanadu, kobaltu, miedzi, cynku i ołowiu, cyny, złoto, srebro, platynę, diamenty oraz fosforyty. W oparciu o tak bogatą bazę surowcową rozwinął się w nim przemysł metalurgiczny, chemiczny oraz elektromaszynowy.

Okręg Shaba-Copperbelt na pograniczu Zambii i Demokratycznej Republiki Konga (dawniej Zair) posiada duże zasoby rud kobaltu, miedzi, cyny, uranu oraz złota. Z tego względu występuje w nim wyraźna dominacja hutnictwa metali nieżelaznych. Rozwinęło się ono przy dużym udziale kapitału zagranicznego i wytwarza produkty przeznaczone na eksport.

Okręgi surowcowe na świecie.

W krajach wysoko rozwiniętych dawne okręgi o genezie surowcowej zostały zrestrukturyzowane i dzisiaj nie dominuje już w nich przemysł ciężki. Większy udział ma w nich przemysł wysokich technologii. Do okręgów tego typu należą:

Okręg Reńsko-Westfalski w Niemczech, którego główną część stanowi Zagłębie Ruhry. Ukształtował się w miejscu wydobycia węgla kamiennego i brunatnego, rud cynku i ołowiu oraz soli kamiennej. Oprócz hutnictwa żelaza i metali nieżelaznych, rozwinął się tam przemysł petrochemiczny, farmaceutyczny, samochodowy, elektrotechniczny, elektroniczny i precyzyjny. Najważniejszymi ośrodkami przemysłowymi są: Kolonia, Bochum, DÜsseldorf, Essen, Duisburg, Dortmund i Leverkusen.

Okręg Yorkshire-Humberside znajduje się w środkowej Anglii. Powstał na bazie węgla kamiennego, rud żelaza oraz cynku i ołowiu. Dzisiaj dominuje w nim przemysł środków transportu, petrochemiczny, elektroniczny i precyzyjny. Głównymi ośrodkami przemysłowymi są Leeds i Sheffield.

Zagłębie Północne we Francji rozwinęło się dzięki złożom węgla kamiennego. Miejsce tradycyjnego przemysłu ciężkiego zajął dziś przemysł środków transportu, elektroniczny, chemiczny, poligraficzny i spożywczy. Najważniejszymi ośrodkami przemysłowymi są Lille, Roubaix oraz Tourcoing.

Okręg Północno-Wschodni obejmuje atlantyckie wybrzeże USA i region Appalachów. Występują w nim w dużym stopniu już wyeksploatowane złoża węgla kamiennego, rud żelaza, manganu oraz cynku i ołowiu. Tradycyjne hutnictwo żelaza zlokalizowane było głównie w rejonie Pittsburgha oraz w portach wschodniego wybrzeża. Na bazie surowców mineralnych i hutnictwa żelaza rozwinął się przemysł metalowy, stoczniowy, zbrojeniowy i chemiczny. Obecnie jednak przeważa w tym okręgu produkcja przemysłu wysokich technologii. Głównymi ośrodkami przemysłowymi są Pittsburgh, Nowy Jork, Filadelfia, Boston i Baltimore.

Okręg Przyjeziorny w USA powstał w miejscu występowania rud żelaza i miedzi. Rozwinięte hutnictwo żelaza i metali nieżelaznych traci na znaczeniu, zwiększa się natomiast rola przemysłu petrochemicznego, elektronicznego, poligraficznego i drzewno-papierniczego. Duży jest też udział przemysłu środków transportu i spożywczego. Najważniejszymi ośrodkami przemysłowymi są Chicago, Detroit, Cleveland i Toledo.

Na świecie istnieją także okręgi przemysłowe nie związane bezpośrednio z bazą surowcową. Rozwijają się w nich przede wszystkim energo- i materiałooszczędne gałęzie przemysłu. Tego typu okręgi przemysłowe powstają najczęściej w wielkich metropoliach. Przykładami mogą być:

- w Europie - Paryż, Londyn, Berlin, Monachium, Hamburg, Rotterdam, Mediolan, Madryt, Moskwa, Warszawa, Budapeszt;

- w Azji - Keihin (Tokio, Jokohama, Chiba), Hanshin (Osaka, Kobe, Kioto), Chukyo (Nagoja, Toyota), Seul, Singapur, Kuala Lumpur, Bombaj, Kalkuta, Dżakarta;

- w Ameryce Północnej - Los Angeles, San Francisco, Nowy Orlean, Meksyk;

- w Ameryce Południowej - Rio de Janeiro, SÃo Paulo, Buenos Aires;

- w Afryce - Kair, Lagos;

- w Australii - Sydney i Melbourne.

Współcześnie w wysoko rozwiniętych państwach coraz większe znaczenie ma przemysł wysokich technologii. W latach 70. XX wieku rozpoczęła się trzecia rewolucja przemysłowa wykorzystująca najnowsze osiągnięcia naukowo-techniczne: tranzystory, półprzewodniki, światłowody, biotechnologie, nowe technologie materiałowe. Skutkiem tych odkryć był rozwój przemysłu wysokich technologii, charakteryzujący się wysokim stopniem przetwarzania surowców, dużym udziałem wydatków na badania naukowe. Oparty jest na automatyzacji i komputeryzacji produkcji. Jest to przemysł elektroniczny, precyzyjny, lotniczy, kosmiczny, zbrojeniowy, chemiczny. Rozwija się w USA, krajach Europy Zachodniej, Japonii oraz w Azji Południowo-Wschodniej( Korea Południowa, Tajlandia, Indonezja, Tajwan, Malezja). Czynnikami lokalizacji dla tego rodzaju przemysłu są: bliskość ośrodków naukowo-badawczych, dostęp do wysoko wykwalifikowanej siły roboczej oraz czystość środowiska szczególnie ważna w przemyśle elektronicznym.

Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij