Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Zmiany struktury demograficznej w Polsce

Struktura biologiczna obrazuje zróżnicowanie ludności pod względem wieku i płci. O charakterze struktury biologicznej decyduje przyrost naturalny. Jest to różnica między liczbą urodzeń żywych a liczbą zgonów.

Zmiany wskaźnika przyrostu naturalnego ludności Polski po II wojnie światowej w ‰

1946 1955 1960 1970 1980 1990 1997 2006
16,0 19,5 15,1 8,6 9,6 4,1 0,9 -0,04

Najwyższy przyrost naturalny po II wojnie światowej miał miejsce w latach 50. Była to znana w demografii faza kompensacji strat wojennych w formie eksplozji demograficznej. W latach 60. i na początku lat 70. wystąpił niż demograficzny. Spowodowany był wejściem w wiek rozrodczy (prokreacyjny) nielicznego pokolenia urodzonego w czasie II wojny światowej. Z kolei w latach 80. miał miejsce wtórny wyż demograficzny. W wiek rozrodczy weszło wówczas pokolenie urodzone w czasie wyżu powojennego. Obecnie notuje się najniższe po wojnie wskaźniki przyrostu naturalnego. Spowodowane jest to wejściem w wiek prokreacyjny ludzi urodzonych w czasie niżu demograficznego oraz zmianą modelu rodziny na mniej dzietny.

Najwyższy przyrost naturalny ma dawne województwo nowosądeckie, należące dziś do województwa małopolskiego. W dużych miastach (Warszawa, Łódź) występuje zjawisko ujemnego przyrostu naturalnego.

Na zmiany liczby ludności, poza przyrostem naturalnym, ma wpływ wielkość migracji zewnętrznych. Obliczane jest w tym celu saldo migracji, które jest różnicą liczby imigrantów i liczby emigrantów.

Imigrant to osoba przybywająca na dany obszar, a emigrant to osoba opuszczająca ten obszar.

Polska zawsze była państwem emigracyjnym, z ujemnym saldem migracji. Polacy mieszkają na każdym kontynencie.

Wskaźnikiem demograficznym będącymi informacją o realnych zmianach liczby ludności jest przyrost rzeczywisty. Jest to suma przyrostu naturalnego i salda migracji. Ze względu na ujemne saldo migracji przyrost rzeczywisty w Polsce jest zawsze nieco niższy od przyrostu naturalnego.

Informację o zróżnicowaniu płciowym zawiera współczynnik feminizacji. Jest to stosunek liczby kobiet do liczby mężczyzn pomnożony przez 100.

Zmiany współczynnika feminizacji w Polsce

1939 1946 1950 1960 1970 1978 1988 1997 2006
105 118 110 107 106 105 105 105 107

Najwyższy współczynnik feminizacji mają regiony z przemysłem zatrudniającym dużą liczbę kobiet (np. region łódzki). Przewaga mężczyzn nad kobietami występuje tylko na obszarach wiejskich w północnej Polsce.

Dla przedstawienia struktury płci i wieku używany jest wykres nazywany piramidą płci i wieku. Analizując piramidę płci i wieku można zauważyć wyraźną przewagę liczby kobiet w starszych przedziałach wiekowych (powyżej 40 roku życia). Na piramidzie można zaobserwować cały przebieg zmian demograficznych ludności Polski. Wcięcia w wykresie obrazują straty ludnościowe wojen światowych oraz niże demograficzne. Natomiast wypukłości oznaczają okresy wyżów demograficznych.

Piramida płci i wieku dla Polski. Mężczyźni, kobiety.
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij